Copy


PANOPTICON

PRIVACY NIEUWSBRIEF 6/16


Heeft koning ook recht op privacy?

“Iedereen heeft recht op privacy, of-ie nou koning is of bedelaar”, zei Ramon Fonseca, de oprichter van Mossack Fonseca, na de spraakmakende onthulling van de Panama Papers. Het bedrijf is woedend dat de vertrouwelijke gegevens van zijn klanten op straat liggen, en spreekt over “een internationale campagne tegen privacy”. Ook sommige privacy-activisten, zoals Bas Fillipini van Privacy First, vinden dat de onthullingen de privacy van de betrokkenen onnodig aantasten. In dit interessante artikel neemt Claire Lauerbach van Privacy International daar afstand van. Volgens haar is er geen tegenstelling tussen privacy en transparantie, integendeel. Transparantie is juist een belangrijk wapen in de handen van privacy-activisten. Ook verwijt ze Fonseca hypocrisie, omdat hij de status quo zou verdedigen waarin alleen mensen met geld recht hebben op privacy, en verder iedereen moet accepteren dat hij voortdurend beloerd wordt. Het laatste woord is hier nog niet over gezegd. Zie het laatste boek van Paul Frissen, waarin hij kritiek levert op het hedendaagse verlangen naar absolute transparantie. 


Niemand is veilig voor oppo

Oppo heet het in de Verenigde Staten, oftewel opposition research. De praktijk om als politicus de gangen na te gaan van je tegenstanders in de hoop dat er een lijk uit de kast valt. Er valt voor oppo veel te zeggen, we hebben tenslotte het recht om te weten wat voor vlees we in de kuip hebben als iemand zich kandidaat stelt voor een politiek ambt. Maar de methoden van oppo worden steeds vaker gebruikt door gewone internetgebruikers en dat heeft soms gevolgen die minder kies zijn. De Washington Post beschrijft hoe bezoekers van sites als 8chan en Kotaku in Action het leven zuur  maken van iedereen die zich volgens hen schuldig maakt aan politiek correct denken.  

Het jongste doelwit is Alison Rapp, tot voor kort woordvoerder van Nintendo in de VS. Aanleiding: het besluit van Nintendo om zijn games vrouwvriendelijker te maken. Rapp, een uitgesproken feministe, zou daarachter zitten. Wat overigens niet waar is, maar dat belette haar tegenstanders niet om een ware online hetze tegen haar te ontketenen. Met als meest recente onthulling het 'feit' dat Rapp haar diensten aanbood op een escortsite. Het voorval laat zien dat tactieken als oppo op gespannen voet staan met het fundamentele recht op privacy, zeker bij mensen zonder publiek ambt. 
Echt prettig vond hij het niet om te doen. “Ik voelde me wel een beetje een stalker”, zegt de Russische kunstenaar Egor Tsvetkov. Hij fotografeerde de afgelopen tijd zo’n honderd mensen die tegenover hem zaten in de Moskouse metro. Vervolgens vergeleek hij die foto’s met de portretten die mensen op VK zetten, de Russische versie van Facebook. Daarvoor maakte hij gebruik van de app Findface, die geavanceerde technieken gebruikt voor gezichtsherkenning. En wat bleek: in maar liefst 60 tot 70 procent van de gevallen had hij een hit. Tsvetkov heeft een aantal van zijn portretten op internet gezet, met daarnaast de gematchte profielfoto’s van VK. De kunstenaar wil met zijn project laten zien hoe technologie steeds vaker inbreuk maakt op ons privé-leven. 


Slecht nieuws voor Privacy Shield

Goed, maar niet goed genoeg. Zo zou je het oordeel van de Europese privacywaakhonden kunnen samenvatten over het privacy-akkoord dat de EU in januari sloot met de VS. Daarmee ligt de bal weer bij de Europese Commissie. De kritiek richt zich vooral op het recht dat de Amerikaanse veiligheidsdiensten opeisen om ongebreideld en zonder onderscheid gegevens te blijven verzamelen van Europese burgers. Ook hekelen de toezichthouders de weinig onafhankelijke positie van de ombudsman die in de VS toezicht moet gaan houden op het akkoord.

De vraag is of de Amerikanen bereid zijn om hier iets aan te doen. Ook de Europese Commissie kan het oordeel naast zich neerleggen, het gaat tenslotte om een advies. Toch zullen ze er in Brussel niet helemaal gerust op zijn. Het oordeel geeft namelijk een goede indicatie hoe de hoogste Europese rechter straks zal oordelen over Privacy Shield. De kans is groot dat het akkoord daar op tafel komt. En we weten uit het Schrems-vonnis, dat korte metten maakte met het vorige privacy-akkoord, dat die rechter zeer hoge eisen stelt als het gaat om de bescherming van Europese persoonsgegevens in de VS. Wordt vervolgd.


3D-printers gemakkelijk te hacken

3D-printers zijn hot. De kans is groot dat in de toekomst een groot deel van onze fysieke omgeving wordt geprint. Naar nu blijkt zijn de printers relatief gemakkelijk te hacken. Alles wat je nodig hebt, is een microfoon (die in je smartphone voldoet al). Wetenschappers hebben aangetoond dat ze uit het geluid dat de printer maakt tijdens het printen een groot deel van de broncode kunnen reconstrueren die ten grondslag ligt aan de geprinte producten. En met die broncode kun je dus zelf aan de slag. Een klein probleem is er nog: de microfoon pikt niet de temperatuur van de printer op, en die bepaalt mede de vorm van het object. Maar als dat is opgelost, biedt deze techniek ongekende kansen voor industriële spionage. Ars Technica zinspeelt al op een soort Pirate Bay voor 3D-hacks. 


Het ultieme voyeuristische experiment

Privacy en voyeurisme, die gaan niet gemakkelijk samen, zou je zeggen. Gerald Foos, de hoofdpersoon in deze prachtige longread van Gay Talese, denkt daar anders over. Foos is misschien wel de archetypische voyeur. Als eigenaar van een motel in het Amerikaanse Phoenix bespiedde hij tientallen jaren lang zijn gasten door speciaal daarvoor in het plafond aangebrachte lamellen. Van zijn belevenissen hield hij een gedetailleerd verslag bij, genaamd The Voyeur’s Journal, waarin hij precies beschrijft wat zijn gasten doen. Niet alleen hun seksuele handelingen, maar ook hun gesprekken, en hun toiletgewoonten.

Foos wordt naarmate de tijd vordert steeds somberder over wat hij ziet, vooral over de schijnheiligheid van zijn gasten, die zich privé totaal anders gedragen dan ze zich publiekelijk voordoen. Tegelijk groeit zijn behoefte om zijn geheime bevindingen met iemand te delen. Totdat hij uiteindelijk Talese in vertrouwen neemt. Talese heeft als literair journalist uitgebreid geschreven over seksualiteit in het naoorlogse Amerika. Schuldig voelt Foos zich niet. Hij ziet zich zelf als een wetenschapper, in navolging van de bekende seksuoloog Alfred Kinsey. Bovendien, zijn gasten hebben er toch niets van gemerkt? Talese publiceert later dit jaar een boek over Foos, met daarin grote stukken uit The Voyeur’s Journal. Interessant voor iedere voyeur. 
Voor iedereen die geïnteresseerd is in het actuele privacy-debat is deze video een must. Het is een opname van een openbare discussie tussen Edward Snowden, Glenn Greenwald en Noam Chomsky aan de Universiteit van Arizona. Snowden, aanwezig via een video-verbinding vanuit Rusland, praat uitgebreid over zijn onthullingen, maar ook over de rechtszaak tussen Apple en de FBI, de vermeende tegenstelling tussen veiligheid en privacy en de recente terreuraanslagen in België. En nog veel meer. De video duurt bijna twee uur, maar is erg de moeite waard.


Facebook: verbind en heers!

“Sinds het Romeinse Rijk is de opgestoken duim niet zo'n krachtig en publiek symbool van macht geweest”. Zo begint The Economist deze week zijn hoofdredactioneel artikel over Facebook. Het sociale medium is inmiddels het op vijf na grootste beursgenoteerde bedrijf ter wereld, met een marktwaarde van maar liefst 325 miljard dollar. Een op drie mensen op aarde met toegang tot internet maakt er elke dag gebruik van. En de gemiddelde Amerikaan besteedt 30 (!) procent van zijn tijd op mobiele apparaten aan Facebook, Instagram en WhatsApp (beide ook eigendom van Facebook). Basis van dit succes: gebruiksvriendelijke websites en apps, data, heel veel data, en slimme algoritmes, die mensen precies voorschotelen wat ze willen.

The Economist ziet ook schaduwzijden, zo blijkt uit een uitgebreid achtergrondartikel verderop in het blad. Facebook is inmiddels zo oppermachtig dat mededingingsautoriteiten zich beginnen te roeren. En dan is er natuurlijk de privacy. Al die data die Facebook verzamelt (en dat worden er alleen maar meer als Facebooks plannen met chatbots en Virtual en Augmented Reality van de grond komen) roepen vooral in Europa vragen op of het bedrijf wel te vertrouwen is met onze persoonlijke informatie. En vertrouwen is voor een sociaal medium als Facebook onmisbaar, aldus The Economist. 


Check je partner op Tinder

De dating app Tinder is een groot succes, vooral onder jongeren. Nog nooit was het zo gemakkelijk om een seksdate te scoren als nu. Het schijnt dat de app verantwoordelijk is voor meer dan 10 miljard matches sinds hij in 2012 werd gelanceerd. Dat heeft volgens sommigen geleid heeft tot een ware ’dating apocalypse’ . Maar er zijn meer schaduwzijden. Wat veel mensen niet weten, is dat de profielen op Tinder toegankelijk zijn via een speciale software (een zogeheten API). Daar maakt Swipebuster handig gebruik van. Op de site kun je voor vijf dollar te weten komen of iemand (bijv. je partner, of je baas) op Tinder zit, en of hij op zoek is naar mannen of vrouwen. Ook krijg je zijn of haar foto’s te zien. De maker van Swipebuster, die anoniem wil blijven, zegt dat het hem niet om het geld te doen is. Hij wil het punt maken dat mensen veel te gemakkelijk hun gegevens delen. En dat softwarebedrijven daar veel te slordig mee omgaan.


Grote stap voor versleutelde communicatie

Het zal iedere gebruiker van WhatsApp zijn opgevallen: sinds een week is alle communicatie via de app (ook telefoongesprekken) ‘eind-tot-eind’-versleuteld. Dat betekent dat een gesprek alleen nog te lezen is door de verzender en de ontvanger. Zelfs WhatsApp zelf kan er niet meer bij. Het dochterbedrijf van Facebook maakte het besluit bekend via een berichtje in de app. De stap  is van groot belang voor alle voorstanders van privacy (alhoewel sommigen er kanttekeningen bij plaatsen). Niet omdat WhatsApp de enige app is die dit kan. Telegram en Signal, de chatapp die wordt aanbevolen door Edward Snowden, doen dit al langer. Maar WhatsApp is met 1 miljard gebruikers wel de grootste. Het besluit leidde in NRC Handelsblad tot een nogal zuur commentaar. Daarin pleit de krant voor afspraken tussen providers en de overheid voor een “verantwoord, gecontroleerd en dus juridisch gewaarborgd afluisteren” van chatverkeer. Ook van Whatsapp.
Copyright © 2016 Henk van Appeven
Alle rechten voorbehouden.


 Je krijgt deze e-mail omdat je je hebt aangemeld voor de Panopticon Privacy Nieuwsbrief. Je kunt je abonnement op elk gewenst moment beëindigen.

Pas je voorkeuren aan of Meld je af voor deze nieuwsbrief 

Vragen of suggesties? Mail mij op info(at)henkvanappeven.nl

Email Marketing Powered by MailChimp