Copy
Welkom bij de Nieuwsbrief en de website van Museumpeil
Bekijk deze e-mail in uw browser
Met deze Nieuwsbrief heeft u toegang tot een selectie van artikelen uit Museumpeil en ontvangt u nieuws uit de museumsector (zie ook: www.museumpeil.eu).

september / oktober 2019

Inhoud

 
  1. Commotie over nieuwe museumdefinitie
    Steven Engelsman analyseert wat er misging in Kyoto
  2. Medische musea beledigen gehandicapten
    Nieuw onderzoek en expositie
  3. Leiden heeft nieuwe hoogleraar Museum Studies
    Een gesprek met Pieter ter Keurs
  4. Nieuw Landverhuizersmuseum in Rotterdam wint prijs
  5. Museumcongres op 3 en 4 oktober. Hoe verbind jij mensen en musea?
  6. Geheimtip: Museum De Oude Wolden
  7. Kort Nieuws
    - Carmen Willems in Bestuur Museumpeil
    - Vacature redacteur
    - Musea en archieven
    - Conferentie: Verzamelen van Immaterieel Erfgoed
    - Kanal-Centre Pompidou Brussel open in 2022
    - Gents museum helpt anderstaligen Nederlands leren via kunst
  8. Agenda
 

Inleiding


Musea, archieven en definities

Musea en mensen zijn er in alle soorten en maten. Musea geven ruimte en vertrouwen, zodat mensen zich kunnen informeren, amuseren en ontwikkelen. De verborgen schat van musea is het vertrouwen dat we genieten bij een breed publiek. De nieuwe actiegerichte museumdefinitie kan dit vertrouwen ondergraven, zie de column van de nieuwe voorzitter van Museumpeil: Steven Engelsman.
De komende editie van Museumpeil is een dubbeldik nummer over Musea en Archieven; wat kunnen ze van elkaar leren?
Museumpeil 52 (lente 2019) gaat over musea en hun verrassende partnerships. Over nieuwe initiatieven, maar vooral over de impact van maatschappelijke museumprojecten. Boordevol interviews, analyses en praktijkvoorbeelden. Over duurzaam samenwerken met de politie, zorginstellingen, gedetineerden en theatermakers. Musea gaan steeds vaker meerjarige samenwerking aan met bedrijven, het onderwijs en een brede waaier aan groepen uit de samenleving.
Museumpeil

U ontvangt deze mail omdat u actief bent binnen de museumsector of omdat u zich online heeft aangemeld. Als u deze nieuwsbrief niet wenst te ontvangen kunt u zich onderaan de nieuwsbrief afmelden.

Reacties en vragen?
Mail: info@museumpeil.eu

Commotie over nieuwe museumdefinitie

Steven Engelsman analyseert wat er misging in Kyoto


Museumdefinitie is geen actiemiddel (foto: Steven Engelsman)

Alles verandert, en dat is goed. We definiëren wat een museum is nu anders dan twintig of zeventig jaar geleden. Maar in Kyoto ging het mis, de voorgestelde verandering zorgde voor veel commotie. Wat was er aan de hand?

Op het recente ICOM congres in Kyoto was een uurtje uitgetrokken om in een bijzondere general assembly de nieuwe museumdefinitie te laten goedkeuren. Maar dat werd uiteindelijk vier uur vergaderen, waarna een ruime tweederde meerderheid het voorstel naar de prullenmand verwees; althans, besloot de stemming erover te verdagen tot volgende jaar. Uitstel is afstel…

De meerderheid kon zich kennelijk niet in de nieuwe definitie herkennen. Waarom niet? Waarover verschilde men van mening? Drie jaar geleden had ICOM de nieuwe Standing Committee for Museum Definition, Prospects and Potentials (MDPP) in het leven geroepen met de opdracht de museumdefinitie up to date te brengen. Onder leiding van mijn oud-collega Jette Sandahl, die ooit het indrukwekkende Museum of World Culture in Gothenburg had gemaakt. Met haar zat er nog een aantal zwaargewichten uit de volkenkundige en wereldculturen hoek in de MDPP.
Juist de volkenkundige musea zijn in de afgelopen decennia door een enorme crisis gegaan. Toen ze eenmaal doorhadden – zo rond 1990 – dat ze hun erfenis uit het koloniale verleden drastisch moesten afschudden hebben ze zichzelf opnieuw moeten uitvinden. Het moest voortaan gaan over mensen en wereldculturen, en de nieuwe legitimatie werd gevonden in grote universele verklaringen, zoals die over de rechten van de mens (VN), over culturele diversiteit en intangible heritage (UNESCO) en over klimaatverandering (IPCC).
Er kwam een nieuwe museologie, waarin meerstemmigheid, partnerschappen en het delen van kennis en collecties met musea in landen van herkomst een grote rol gingen spelen. Allemaal heel goede ontwikkelingen; ik heb er zelf enthousiast aan meegedaan. Deze transformatie heeft de volkenkundige musea goed gedaan. Ze staan weer fier op de kaart. Zie bijvoorbeeld het Koninklijk Museum voor Midden-Afrika in Tervuren!
En nu zijn al deze innovaties uit de volkenkundige hoek opeens in de nieuwe museumdefinitie terecht gekomen. Oops! Daarmee vergeleken waren alle vorige aanpassingen klein bier!

Klik hier om verder te lezen

Medische musea beledigen gehandicapten



Richard Sandell wil vooroordelen vervangen door respect (Foto: Wellcome Collection)

Volgens onderzoeker Richard Sandell kunnen medische musea met hun opstellingen onbewust gehandicapten beledigen. Hij heeft bijna twee jaar onderzoek gedaan. In Arts Professional beschrijft hij zijn project en komt hij met een voorstel voor een radicaal project om vooroordelen te vervangen door respect. Hij maakte ook de tentoonstelling “Being Human” voor de Wellcome Collection.

Leiden heeft nieuwe hoogleraar Museum Studies

Een gesprek met Pieter ter Keurs


“Een conservator moet op discussies inspelen. Musea zijn niet neutraal”. (Foto: RMO)

Sinds 1 september is Pieter ter Keurs gewoon hoogleraar aan de Universiteit Leiden met als leeropdracht ‘musea, collecties en samenleving’. Hij moet de huidige opleidingen meer ‘smoel’ geven. Hij gaat de samenwerking tussen de universiteit en musea versterken en veel onderzoek doen. De eerste contouren van een nieuwe topopleiding museumstudies.

Gefeliciteerd met uw benoeming. Betekent dit dat u uw functie als hoofd Collecties en Onderzoek van het Rijksmuseum van Oudheden opgeeft?
Ja, ik ga weg bij dit museum. Ik heb er ruim tien jaar met veel plezier gewerkt. Ik was al een paar jaar bijzonder hoogleraar aan de Universiteit Leiden voor één dag in de week en die aanstelling wordt nu omgezet in een voltijdsaanstelling.

U bent nu hoogleraar met als leerstoel “Museum, Collections and Society”. Waarom heeft men deze leerstoel ingesteld, want er is toch al een goede opleiding aan de Universiteit van Amsterdam?
Leiden heeft ook al lang verschillende master-tracks in museumstudies, waar veel en goed onderwijs wordt gegeven. Deze opleidingen, bij kunstgeschiedenis en bij archeologie, zijn alleen niet zo duidelijk zichtbaar. Als een buitenlandse student wil opzoeken wat hij op het gebied van museumstudies in Leiden kan doen, dan is de kans groot dat hij het niet vindt. Er zit om het oneerbiedig te zeggen geen smoel aan. Ik moet ervoor gaan zorgen dat deze twee opleidingen meer gaan samenwerken en meer zichtbaar worden. Ik ben dan ook bij beide faculteiten als hoogleraar benoemd. Men wil dat ik de verbindende schakel wordt voor de opleiding museumstudies in Leiden.

 Klik hier om verder te lezen

Nieuwe Landverhuizersmuseum in Rotterdam wint prijs


Het in 2023 te openen museum de Fenix in Rotterdam heeft nu al een prijs gewonnen, de Ronald MacDonald Prijs. Met deze prijs wil deze nieuwe stichting de banden tussen Azië, Europa en Noord-Amerika versterken, in het bijzonder door werk van jonge mensen te honoreren en te stimuleren.

Vanuit Rotterdam vertrokken in de negentiende en twintigste eeuw miljoenen Europeanen naar de Verenigde Staten van Amerika. Anderzijds strandden tussen de twee wereldoorlogen op Katendrecht honderden Chinezen die als bemanning op Nederlandse schepen waren ingehuurd en geen kant op konden, zeker niet naar de Verenigde Staten waar de zo geheten Chinese Exclusion Act de immigratie van Chinezen aan banden legde. Op Katendrecht ontstond zo de eerste Chinatown op het vasteland van Europa. De Fenixloods stond letterlijk in het centrum van deze twee migratiegolven. Het museum werkt samen met Red Starline Museum in Antwerpen en Ellis Island in New York.

(In het komende nummer van Museumpeil een artikel van Wim Pijbes over dit museum.)

Museumcongres op 3 en 4 oktober. Hoe verbind jij mensen en musea?



Kom kennis en kunde uitwisselen in Kerkrade

Hoe draagt jouw museum bij aan een blijvende binding van alle inwoners van ons land met museale collecties? Deze vraag staat tijdens het Museumcongres centraal. Laat je inspireren door prominente keynote-sprekers van binnen- en buiten de museumsector. Aan het einde sluiten wij af met een gevuld avondprogramma en diner, met voldoende ruimte om elkaar te ontmoeten en kennis en kunde uit te wisselen. Bekijk het programma.

De volgende dag is de Museumkennisdag. Het programma van de Museumkennisdag bestaat uit keynote spreker Joris Luyendijk, drie inspirerende rondes vol met expertmeetings uit de praktijk en een spetterende dagafsluiting. Samen vertellen deze sessies het verhaal vanuit de 4 P’s: Programma, Publiek, Partnerships en Personeel. Ga aan de slag met de tools van de experts en deel jouw bevindingen met de ruim 200 collega’s die je op deze kennisdag zult ontmoeten.

Het museumcongres is dit jaar inhoudelijk vormgegeven door een redactiecommissie onder leiding van Carin Reinders, directeur van CODA. In het komende nummer van Museumpeil (november 2019) staat een uitgebreid interview met deze directeur van een museum, archief en bibliotheek in één.

Geheimtip: Museum De Oude Wolden



Museum MOW een mooie combinatie van oude en nieuw (Foto: website MOW)

Nederland en Vlaanderen tellen tientallen mooie musea waar je nog niet door horden haastige toeristen onder de voet wordt gelopen.
In Bellingwoude staat een prachtig kleinood, het kunstmuseum de Oude Wolden (MOW). Het museum richt zich op de cultuurgeschiedenis en kunst uit de regio. De eigen collectie omvat cultuur- en streekhistorische voorwerpen uit de vorige eeuw, kunstwerken van de magisch-realistische schilder Lodewijk Bruckman en van het kunstenaarscollectief De Ploeg.

(Heb je ook een geheimtip, mail die naar: redactie@museumpeil.eu)

Kort nieuws


Carmen Willems in bestuur Museumpeil


Carmen Willems: "Gebeten door cultureel ondernemerschap".

Carmen Willems is toegetreden tot het bestuur van Museumpeil. Ze is zakelijk directeur van het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten in Antwerpen. Carmen Willems studeerde economische wetenschappen in Leuven. Ze was gedurende 21 jaar directeur van het Gallo-Romeins Museum in Tongeren. Na een grondige verbouwing won dit museum in 2011 de prestigieuze European Museum of the Year Award.
Sinds eind 2017 is ze zakelijk directeur van het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten in Antwerpen. Gebeten door cultureel ondernemerschap is ze vastberaden dit museum internationaal meer dan ooit op de kaart te zetten na de heropening. Voorlopig is het museum gesloten omwille van ingrijpende verbouwingswerken. Het bestuur is verheugd, dat zij zich wil inzetten voor Museumpeil en voor meer samenwerken en kennisdelen in Vlaanderen.

Musea en Archieven
Museumpeil en het Archievenblad hebben de handen ineengeslagen. Het komende dubbelnummer van Museumpeil (november 2019) wordt in samenwerking met de redactie van het Archievenblad gemaakt.
Wat kunnen we van elkaar leren? Musea en archieven zijn twee verschillende instellingen, met elk hun eigen profiel en taken. Toch lijken ze in de afgelopen jaren dichter naar elkaar toe te bewegen. Deels is dit afgedwongen door de overheid (bezuinigingen) en door een nieuwe definitie van cultureel erfgoed, waarbij de nadruk van ‘cultuur’ is verschoven naar ‘erfgoed’. Hierdoor worden musea, archieven en bibliotheken in beleidsstukken vaker gezamenlijk genoemd. Kopstukken uit de archief- en museumwereld in Vlaanderen en Nederland over leuke en minder leuke leermomenten.

Vacature redacteur Museumpeil
Ben je actief in de museumwereld en hou je van schrijven, dan zijn we naar je op zoek. De redactie van Museumpeil, het vakblad voor museumprofessionals in Nederland en Vlaanderen heeft plek voor een of twee nieuwe redacteuren. Ben je nieuwsgierig naar hoe anderen hun vak beoefenen, kijk je graag over de grens en vind je het belangrijk om kennis te delen, dan willen we graag met je kennismaken. De Vlaams-Nederlandse redactie vergadert viermaal per jaar en maakt jaarlijks twee nummers boordevol interviews en praktische tips. Het redactiewerk is onbetaald, reiskosten worden vergoed. Heb je interesse, mail dan je cv met een korte toelichting aan: redactie@museumpeil.eu.

Conferentie: Verzamelen van Immaterieel Erfgoed
Hoe verzamel je levend en dynamisch erfgoed? Wat betekent verzamelen in het kader van immaterieel erfgoed, waarbij het doorgeven van kennis van praktijken en handelingen centraal staat? Met welk doel wordt het verzameld? Welke methodieken zijn er? Wat is de rol van beoefenaren van dit erfgoed in het proces van verzamelen en waarderen?
Krijg antwoord op al deze vragen en ga in gesprek met andere musea, bibliotheken, archieven en erfgoedgemeenschappen op 11 oktober in Tilburg.
Voor vragen kun je contact opnemen met kennisontwikkeling@immaterieelerfgoed.nl. Of met Sophie Elpers: s.elpers@immaterieelerfgoed.nl, +31 (0)6 1357 8692, of met Floortje Vantomme: floortje@werkplaatsimmaterieelerfgoed.be, +32 (0)473 3819 07.

Centre Pompidou Brussel open in 2022
Na 14 maanden experimenteren in de voormalige Citroën garage is KANAL Brut deze zomer definitief gesloten voor verbouwingswerken. Men hoopt eind 2022 weer open te gaan.
De voormalige Citroëngarage IJzer wordt verbouwd tot een nieuwe cultuurpool, die onder de naam KANAL-Centre Pompidou een museum voor moderne en hedendaagse kunst, een architectuurcentrum (CIVA) en openbare ruimte voor cultuur, onderwijs en recreatie zal huisvesten. Van de 35.000 vierkante meter totale oppervlakte zijn er 15.000 voorbestemd voor het museum voor hedendaagse en moderne kunst. De rest gaat naar de architectuurstichting CIVA en naar openbare ruimte. Zeker 5.000 vierkante meter moet publiek toegankelijk zijn, ook voor wie geen museumticket koopt. Totale oppervlakte: 39.100 m² (+ 2.500 m² parkeergelegenheid), begroting verbouwingswerken: €125 miljoen ex btw.
Er is al sinds 2010 een Centre Pompidou in Metz en sinds 2015 een dependance in Malaga.
Er zijn ook plannen voor een dependance in Shanghai.

Gents museum helpt anderstaligen Nederlands leren via kunst
Het Gentse Museum voor Schone Kunsten heeft als eerste museum in Vlaanderen 'gesprekskaarten' voor anderstaligen ontwikkeld. Bezoekers met een niet-Nederlandstalige achtergrond leren zo de taal en maken ook meteen kennis met de museumcollectie. ‘Kunst wordt zo een hefboom om aan taaltraining te doen’, klinkt het. Schepen van Cultuur Sami Souguir gaf in De Standaard aan het project te waarderen, want “In dialoog, gesprekskaarten voor anderstaligen” geeft dit kunstmuseum een maatschappelijke meerwaarde.

Agenda


27 september:  Studiedag energiebesparing, Overveen
27 september: Kennisdag Erfgoed, Amersfoort
30 september: Training creatieve makers in de zorg, Amersfoort

2 oktober: Dag van de Belgische Migratiegeschiedenis, Antwerpen
2-5 oktober: Conferentie Museums AssociationBrighton
3 oktober: Museum Congres, Kerkrade
3-5 oktober: Conference Historical Cemeteries, Gent
4 oktober: Museum Kennisdag, Kerkrade
4 oktober: Masterclass waardemanagement collecties, Brussel
4-13 oktober: Dutch Media Week, Hilversum
11 oktober: Conferentie: Verzamelen Immaterieel Erfgoed, Tilburg
13 oktober: Canon van Nederland op muziek, Utrecht
16 oktober: Cursus: Hoe maak je een tentoonstelling, Arnhem
16 oktober: Studiedag ICOM-Vlaanderen, Bokrijk
18 oktober: Saving the web: a Belgian web archiveBrussel
25 oktober: Archeologisch en historisch leer uit de Lage Landen, Leercongres, Delft
31 oktober: Congres: Museaal ondernemen, Rotterdam

7 november: Nemo Conferentie: Museums 2030, Estland
26 november: Het Groot Onderhoud 2019, Antwerpen
26 november: Europeana Conference 2019, Lissabon
27 november: Socratisch dialoog over restaureren, Amersfoort

juni 2020: Conference Iconic Houses, Rotterdam

ABONNEREN OP MUSEUMPEIL


Museumpeil, vakblad voor museummedewerkers in Vlaanderen en Nederland.
 
Een individueel abonnement kost € 24,50 per jaar. U kunt ook een instellingsabonnement nemen voor € 50,00 per jaar. Met een instellingsabonnement ontvangt u drie exemplaren van elk nummer op één adres voor u en uw collega’s
 .
 
Abonneren: klik hier.
Museumpeil werkt samen met Erfgoedcel Brussel, Erfgoedpartners Groningen, Museumfederatie Fryslân, Huis voor de Kunsten Limburg, Landschap Erfgoed Utrecht, Stichting Erfgoedpark Batavialand, Vereniging van Musea in Zuid-Holland, Erfgoedhuis Zuid-Holland, Erfgoed Brabant, Stichting Cultureel Erfgoed Zeeland en de Vereniging van Zeeuwse Musea.

Copyright © 2019 Museumpeil, Alle rechten gereserveerd.


Redactie: Franklin van der Pols
Foto’s met dank aan de genoemde musea: courtesy and copyright museums
Productie: Aideon Webdesign

Ons e-mailadres is:
info@museumpeil.eu

Wilt u uw vermelding wijzigen?
U kunt uw voorkeuren veranderen of zich afmelden van deze lijst

Privacy statement:
De AVG is de nieuwe wet ter bescherming van privacy en persoonsgegevens en vraagt instanties haar privacyregels te expliciteren. De Stichting Museumpeil heeft haar privacy regelement op de website gepubliceerd. Dit privacyreglement is bedoeld om u te informeren over uw rechten en onze plichten die gelden op grond van de AVG.

Email Marketing Powered by Mailchimp