Copy

'Voor wie doe ik het?'


Fijn dat je meedoet met deze cursus! En welkom bij deze tweede les!

Via het vragenformulier kreeg ik al heel veel vragen en verlangens onder ogen. Het is niet mogelijk om alles mee te nemen, maar ik probeer zo goed mogelijk aan te sluiten bij wat ik van jullie lees.

Tussen de vragen trof deze me: 'Voor wie doe ik het, voor God of voor mezelf?' Ja, waarom wil je eigenlijk stil worden? Is dat om God te ontmoeten? Of is dat om 'gewoon' tot rust te komen en er zo vooral zelf wat aan te hebben?

Ik zou daar denk ik toch geen tegenstelling van willen maken. Wie stil wordt, doet iets wat heel gezond is voor een mens. Daar kunnen we ook bijbelse en theologische dingen over zeggen (bijvoorbeeld: Gód heeft de rust en de stilte geschapen, want hij weet dat die goed zijn voor ons), maar stil zijn is ook gewoon een menselijke behoefte. Ik denk dat we stilte net zo nodig hebben als rust, voedsel, liefde, verbinding enzovoort.

Ik denk dat we allemaal in ons binnenste niet alleen een liefdestankje hebben (een uitdrukking van de auteur Gary Chapman die veel heeft geschreven over de vijf talen van de liefde), maar ook een stiltetankje. Dat tankje moet steeds weer bijgevuld worden omdat het ook steeds maar weer leegloopt. Wie stil is, tankt weer wat broodnodige rust en focus bij.

Maar dat stil-zijn is dus helemaal nog niet gemakkelijk. Want je komt op de weg naar de stilte allereerst jezelf tegen. Ik wil zeker graag de stilte ingaan om God te ontmoeten, maar ik ontdek dat ik vooral mezelf tegenkom met al mijn onrust en gedachten en ideeën en mijn hang om vooral veel dingen te willen doen.

En ter geruststelling: dit hoort erbij. De onrust die je ervaart is wezenlijk onderdeel van je weg naar de stilte. Dus als je onrust ervaart, zeg dan niet: 'Stil zijn is niks voor mij', maar bedenk: 'ik zet stappen op de weg van de stilte, in een wereld vol afleiding en met een hoofd vol drukte - logisch dat dat niet zo gemakkelijk is!'
  • Op de weg van de stilte kom je eerst jezelf tegen. Herken je dat?
  • Hoe ziet dat er voor jou uit?

Vragen en antwoorden


Ik heb een korte video opgenomen waarin ik nog een paar vragen beantwoord die ik via het vragenformulier heb binnengekregen. Via onderstaande button kom je bij die video, met onder andere een antwoord op deze vragen: 'Hoe kan ik discipline opbrengen?' 'Hoe kan het dat ik altijd moet huilen in de stilte, samen met God?'
Video met vragen en antwoorden

'Wij worden stil'


In deze les reik ik je ook graag een inspirerend lied over de stilte aan, van de band Lev. Een lied over de stilte als uitnodiging om God te ontmoeten.

Lees de tekst eerst aandachtig een keer door. Nadat je dat gedaan hebt kun je het lied beluisteren.

Wij worden stil
om te zitten aan Uw voeten,
te ontvangen uit Uw hand.
Wij worden stil
om de woorden van Uw liefde
te horen uit Uw mond.

Als U ons niet vult,
waar zouden wij dan gaan?
Schenk ons het geduld
om stil bij U te staan.

Geef ons de rust
om bij U te komen,
dicht bij U te zijn.
Wij verlangen naar U.
Open ons hart,
laat het overstromen
van Uw heerlijkheid.
Help ons om stil te zijn.

Wij worden stil
om te proeven van het leven
dat U aan ons heeft beloofd.
Wij worden stil
om te kijken in Uw ogen,
waar we vaderliefde zien.

U geeft ons rust
om bij U te komen,
dicht bij U te zijn.
Wij ontvangen van U.
U opent ons hart,
U laat het overstromen
van Uw heerlijkheid.
U helpt ons om stil te zijn.


Als je op onderstaande button klikt, kun je het lied beluisteren. Probeer dat zo aandachtig mogelijk te doen.

Stilte is niet per se dat er geen geluid is, maar dat je ruimte schept om je aandacht te focussen. Dat je kiest tégen steeds maar weer nieuwe prikkels die willekeurig op je afkomen en waarin je je laat meenemen. Dat je kiest vóór aandachtig aanwezig zijn in het moment. In dit geval: aandachtig aanwezig zijn in het luisteren naar dit ene lied, zonder met andere dingen bezig te zijn.
  • Welke zin uit dit lied spreekt je speciaal aan?
  • Welk verlangen dat in jou is wordt door dit lied wakker geroepen?
Luister naar 'Wij worden stil'

Stilte in de kerk


Een heel directe aanleiding om deze onlinecursus te gaan geven was de suggestie die ik tegenkwam om, nu we in kerkdiensten voorlopig niet mogen zingen, de waarde van de stilte te ontdekken. 

Dat kan allereerst door in stilte te luisteren naar muziek of naar een lied. Zoals gezegd: stilte betekent niet per se afwezigheid van geluid. Het is ook een kwaliteit van aanwezig zijn bij wat er gebeurt, wat er te horen of te zien is. Ik merk wel dat je daar zelf een bewuste keuze voor moet maken als kerkganger: dat je naar binnen keert om vanuit die plek binnenin jou, die we wel ziel noemen, aanwezig te zijn. 'Met hart en ziel' aanwezig zijn. Dat is ook stilte.

Soms is het ook echt even heel stil in een kerkdienst, bijvoorbeeld tijdens een stukje van de preek, als er iets gezegd wordt dat raakt. Dan kun je een speld horen vallen. Ook die stilte mag gekoesterd worden.

Stilte brengt ons ook in contact met heiligheid en eerbied. In die zin zet stilte ons ook op het spoor van een dimensie die in veel kerken en veel kerkdiensten de laatste jaren wat verloren lijkt te zijn geraakt. Veel kerkgangers ervaren kerkdiensten tegenwoordig als heel prikkelrijk (om het maar vriendelijk uit te drukken). De snelheid, de actie, de wisseling, de korte spanningsboog en nog veel meer dat zo gewoon is geworden in ons dagelijkse leven en in de media - het heeft ook voet aan de grond gekregen in kerkdiensten.

Waar is de stilte gebleven?

Nu moeten we ons realiseren dat de stilte die we misschien in de kerkdienst zouden willen ervaren net zo spannend en moeilijk is als de stilte die we persoonlijk zoeken als we thuis zijn. Daarom is hulp nodig. Stil zijn moet je leren. Stil zijn kun je ook leren.

Wat mij helpt is stilte te zien als een vorm van aandachtig zijn. In een overprikkelde wereld vol afleiding raakt onze aandacht voortdurend versnipperd en verstrooid. Alleen al de vraag 'Waar ben je met je aandacht?' zet je op het spoor van de stilte als kwaliteit van aanwezig zijn.

Leren om op de weg van de stilte te zijn begint daarom denk ik met het kiezen om je aandacht te focussen, je te concentreren op één zin, één woord, één beeld, één gebeuren. En daar dan bij blijven. En als je merkt dat je aandacht toch weer verstrooid raakt, dat waarnemen en eenvoudig teruggaan naar die ene zin, dat ene woord, dat ene beeld, dat ene gebeuren.

In de volgende les zal ik dat concreter en praktisch maken door meer te vertellen over centrerend bidden.
  • Wat is jouw ervaring met stilte in de kerk?
  • Helpt iets van het bovenstaande je al om anders te kijken naar de stilte-dimensie van een kerkdienst?

Trek je terug


In elke les reik ik je ook een bijbelwoord aan dat ons iets te zeggen heeft over stilte. Deze keer Matteüs 6:6 (NBV 2004), een uitspraak van Jezus in het midden van zijn bekende Bergrede:

Als jullie bidden,
trek je dan in je huis terug,
sluit de deur
en bid tot je Vader, die in het verborgene is.
En jullie Vader, die in het verborgene ziet,
zal je ervoor belonen.


Ik verbind deze woorden van Jezus over naar binnen keren om alleen met de Vader te zijn, met een kort verhaal uit de vroege traditie van de kerk: "Arsenius, die senator was in Rome, gaf zijn hoge positie op om God te zoeken in de woestijn. Hij bad: ‘Heer, leid mij op de weg van verlossing’. Toen hoorde hij een stem: ‘Arsenius, vlucht, wees stil en bid voortdurend.’

Drie dingen dus vroeg de Heer aan deze Arsenius: Vluchten, Stil zijn, Bidden. Deze drie dingen vinden we terug in Jezus’ uitnodiging in Matteüs 6:6.
  1. Vluchten: trek je in je huis terug. Jezus roep je op om weg te gaan uit de wereld vol afleidingen waarin je aandacht steeds waar naar iets anders wordt getrokken, behalve naar God. Vlucht weg bij alle lawaai en activiteit. Ga van buiten naar binnen.
  2. Stil zijn: Doe de deur dicht. Jezus roept je op om je af te sluiten voor allerlei prikkels die zich ook nog aandienen als je naar binnen bent gegaan. Jezus doelt hier op de onrust die niet alleen buiten ons is maar ook binnen in ons. Buiten kan het stil zijn geworden, maar binnen in moet het ook nog stil worden.
  3. Bidden: bid tot je Vader in het verborgene. In de stilte van ons binnenste kunnen ze, zegt Jezus, onze Vader ontmoeten. Bidden is daar niet allereerst met (veel) woorden spreken, maar: in de aanwezigheid van de Vader zijn die in het verborgen is en die jou in het verborgene ziet.
Jezus' oproep om onze binnenkamer in te gaan, is daarmee ook een oproep om stil te worden en in de stilte de Vader te ontmoeten die daar niet allereerst spreekt, maar die daar allereerst ís, aanwezig is, en je ziet. Stilte is de plek waar je je door de Vader liefdevol kunt laten aankijken.
  • Wat treft jou het meest in deze uitspraak van Jezus?
  • Hoe zou het 'vluchten' er voor jou uit kunnen zien?

Oefenen


Breng de stil-zijn in de praktijk. Denk er niet alleen over na. Onderstaande oefeningen kun je als je dat wilt een paar keer herhalen verspreid over verschillende dagen.
  • Stil-zijn heeft veel te maken met aandachtigheid. Kies vandaag een paar activiteiten uit die je met je volle aandacht wil doen, vanuit een zekere stilte binnen in je die het mogelijk maakt om er echt helemaal bij te zijn. Denk aan: opruimen, afwassen, een krantenartikel lezen, wandelen, de trap oplopen, iets lekkers eten enzovoort.
  • Luister nog een keer naar het lied Wij worden stil. Kies ervoor om met je volle aandacht bij het lied te blijven (bij de tekst of bij de muziek zelf). Merk op waar het lied je raakt.
  • Op de pagina Oefenruimte stil-zijn tref je een aantal liederen aan die je ook kunt gebruiken. Ik heb daar een nieuw lied toegevoegd: In Your Presence.
  • Deze oefening vond ik in het boekje 'Leven vanuit de stilte' van Anselm Grün: "Als je klaar bent met een bezigheid, bijvoorbeeld opruimen, een e-mail schrijven of een telefoontje plegen, ga dan niet meteen over tot de volgende bezigheid. Onderbreek je bezig-zijn even door te zwijgen. Adem drie maal krachtig in en uit. Bij de eerste ademhaling sluit je wat je net gedaan hebt met een gevoel van dankbaarheid af. Bij de tweede ademhaling geniet je gewoon van de pauze. Bij de derde ademhaling heet je de volgende taak welkom met een glimlach op je lippen."

Interactie


Ook bij deze les is er weer de mogelijkheid om een vragenformulier in te vullen. Deze keer gaat het onder andere over welke bijbeltekst voor jou belangrijk is als het gaat om stilte. En ook kun je aanvullen: 'Stilte is voor mij...'.
Naar het vragenformulier

Meer


Je hoeft niet altijd elk onderdeel van elke les te doen! Voel je vrij om onderdelen over te slaan. Voor wie ruimte en tijd en zin hebben volgen hier nog wat suggesties.

Volgende les


In de volgende les zullen deze twee thema's in elk geval aan de orde komen: centrerend bidden en adem halen.

De lessen van deze cursus kun je op deze pagina terugvinden.
Wil je contact zoeken om iets te vragen of te delen?
Mail dan naar: jos@levenindekerk.nl.

Leven in de kerk
Oefenplaats voor spiritualiteit
Share Share
Tweet Tweet
Forward Forward
Copyright © 2020 Leven in de kerk, All rights reserved.

Hier kun je je voorkeuren aanpassen of je uitschrijven.